ڕاپۆرتە هەواڵیی داڵ میدیا — 10ی تشرینی دووەمی 2026
ڕاپۆرتێکی تایبەتیی ڕۆژنامەی «المدى» دەڵێت هێرشی کۆرمۆر لە کاتێکدا ڕوویداوە کە ناکۆکییەکانی نێوان پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان بەرەو زیادبوون چووە. بەڵام بەپێی ڕاپۆرتەکە، ئەو گومانەی هەندێک لایەن کە یەکێک لەو 2 حیزبە کوردییە لە پشت هێرشەکەوەیە، لەوانەیە هەوڵێک بێت بۆ چەواشەکردنی لێکۆڵینەوەکان و درووستکردنی ناکۆکییە ناوخۆییەکانی هەرێم.
ئیمارات و تۆمەتە سیاسییەکان
بەپێی ڕاپۆرتی «المدى»، هێرشی کۆرمۆر 2 ڕۆژ دوای بڵاوکردنەوەی تۆمەتەکانی کەتائیبی حیزبوڵڵا دژی عەلی زەیدی، سەرۆکوەزیرانی عێراق و هەندێک لایەنی حکومەتەکەی ڕوویداوە.
کەتائیبی حیزبوڵڵا زەیدی و نزیکەکانی بە بەڕێوەبردنی مامەڵە و پەیوەندییە داراییەکان لەگەڵ ئیمارات تۆمەتبار کردووە. هەروەها ئاماژەی بەوە کردووە کە لایەنە پەیوەندیدارەکان بە سەرۆکوەزیران لە هێرشە پێشووترەکانی سەر کۆرمۆر ڕۆڵیان هەبووە.
بەڵام سەرچاوە سیاسییەکانی «المدى» دەڵێن ئەم تۆمەتانە بە بەڵگەیەکی ڕوون پشتگیری ناکرێن و لەوانەیە هەوڵێک بن بۆ گۆڕینی ئاراستەی ڕووداوەکە و بەرەو لایەنێکی دیکە ئاراستەکردنی تۆمەتەکان.
هەوڵی زیادکردنی ناکۆکیی نێوان پارتی و یەکێتی
هێرشەکە لە کاتێکدا ڕوویداوە کە ناکۆکییەکانی نێوان پارتی و یەکێتی لەسەر دەسەڵات، بەڕێوەبردنی هەرێم و پەیوەندییەکان لەگەڵ بەغدا لە ئاستێکدی بەرزدایە. ئەم بارودۆخە وای کردووە گومانێک لەنێو خەڵک و میدیاکان دروست بێت کە ڕەنگە یەکێک لەو دوو حیزبە بەهۆی ناکۆکییە ناوخۆییەکانەوە لە پشت هێرشەکە بێت.
بەپێی ڕاپۆرتی «المدى»، هەندێک پلاتفۆرم و کەناڵی نزیک لە گرووپە چەکدارەکان هەوڵیان داوە ئەم گومانە بەهێز بکەن و تۆمەتەکان بەرەو یەکێک لەو دوو حیزبە ئاراستە بکەن.
بەڵام عەبدولسەلام بەرواری، ئەندامی پێشووی پەرلەمانی کوردستان، ئەم ڕیوایەتە بە لاواز و بێ بەڵگە دەزانێت؛ چونکە بەرهەمهێنانی گاز لە کۆرمۆر بۆ ناوچەکانی دەسەڵاتی هەردوو حیزب گرنگە و ڕاگرتنی کێڵگەکە زیان بە پارتی و یەکێتی، هەردووکیان، دەگەیەنێت.
کێ لە ڕاگرتنی کۆرمۆر زیانی بینیوە و کێ سوودی لێ دەبینێت؟
بەرواری بە «المدى»ی گوتووە بۆ تێگەیشتن لە هێرشەکە، تەنیا دیاریکردنی شوێنی فڕینی درۆنەکان بەس نییە؛ بەڵکو دەبێت ئەم 2 پرسیارە وەڵام بدرێنەوە: کێ زیانی بینیوە و کێ سوودی لێ دەبینێت؟
بەپێی هەڵسەنگاندنی ئەو، هەرێمی کوردستان و حکومەتی هەرێم زیانلێکەوتووی سەرەکین. کۆمپانیای «دانە گاز»ی ئیماراتیش، کە کێڵگەکە لە ساڵی 2007ەوە بەڕێوەدەبات، بەهۆی ڕاگرتنی بەرهەمهێنان و هەناردەکردنەوە زیانی دارایی دەبینێت.
لە ڕوانگەی بەرواری، ئەو لایەنەی لە ڕاگرتنی کۆرمۆر سوودمەند دەبێت، ئەوەیە کە دەیەوێت عێراق هێشتا پێویستی بە هاوردەکردنی گاز لە دەرەوە هەبێت و نەگاتە خۆبژێویی وزە.
گومانەکان لەسەر گرووپە چەکدارەکان
کەفاح مەحموود، توێژەری کاروباری سیاسیی کوردی، پێی وایە شێوازی جێبەجێکردنی هێرشەکە گومانەکان بەرەو گرووپە چەکدارەکان دەبات؛ بەتایبەتی ئەو گرووپانەی لەژێر فشاری حکومەتی فیدراڵ و ئەمریکادان.
ئەو دەڵێت، زانیاریی ورد، بەڵگە و ناوی هەندێک تۆمەتبار لە هێرشەکانی پێشووی کۆرمۆر پێشتر گەیەنراوەتە دەزگا پەیوەندیدارەکان، بەڵام هیچ هەنگاوێکی ڕوونی یاسایی بەرامبەریان نەگیراوە.
بەپێی ڕاپۆرتەکە، ئەمەش پرسیارێکی گرنگ دروست دەکات: ئەگەر زانیاری و بەڵگە هەبن، بۆچی تا ئێستا هیچ لایەنێک نەدۆزراوەتەوە و نەخرایە بەردەم دادگا؟
کۆرمۆر و کاریگەریی هێرشەکە
کێڵگەی گازی کۆرمۆر یەکێکە لە گەورەترین کێڵگەکانی گاز لە عێراق. بەپێی زانیارییەکانی «المدى»، ئەم کێڵگەیە ڕۆژانە زیاتر لە 450 ملیۆن پێی سێجا گاز و نزیکەی 22 هەزار بەرمیل نەوت بەرهەم دەهێنێت.
هێرشەکە ناوچەی کۆگا و بەشی بارکردنی تانکەرەکانی گرتووەتە ئامانج و بووەتە هۆی کەمبوونەوەی دابینکردنی گاز بۆ وێستگەکانی کارەبا. بەپێی هەڵسەنگاندنی شارەزای ئابووری، ئەم ڕووداوە زیاتر لە 2,500 مێگاوات لە توانای تۆڕی کارەبای هەرێمی کەم کردووەتەوە.
ئەنجام
بەپێی ڕاپۆرتی «المدى»، هێرشی کۆرمۆر لە ناو کۆمەڵێک ملمڵانێی سیاسی و ئەمنییەوە ڕوویداوە: گرژیی نێوان گرووپە چەکدارەکان و حکومەتی فیدراڵ، تۆمەتەکان دژی ئیمارات و ناکۆکیی نێوان پارتی و یەکێتی.
بەڵام تا ئێستا هیچ بەڵگەی فەرمی نییە کە یەکێک لە پارتی یان یەکێتی لە پشت هێرشەکەوە بووبێت. لە ڕوانگەی ڕاپۆرتەکە، بەستنەوەی هێرشەکە بە ناکۆکییە کوردییەکان لەوانەیە بەشێک بێت لە هەوڵی گرووپە چەکدارەکان بۆ چەواشەکردنی لێکۆڵینەوە، تێکدانی پەیوەندییە ناوخۆییەکان و لادانی سەرنج لە لایەنی ڕاستەقینەی هێرشەکە.