چوارچێوەی هەماهەنگی و گرێکوێرەی کاندیدی داهاتوو

بنکۆڵکاری: داڵ میدیا

لە پشت پەردەی کۆبوونەوە داخراوەکانی ناوچەی سەوز و لەژێر چاودێرییەکی وردی هەرێمیدا، ململانێیەکی ساردی بێوێنە لەناو جەمسەرەکانی چوارچێوەی هەماهەنگی سەریهەڵداوە کە ئامانجەکەی دیاریکردنی چارەنووسی سەرۆکوەزیرانی داهاتووی عێراقە. ئەم کێبڕکێیە کە ئێستا لە لێدوانە ناراستەوخۆکانی ناو میدیاکاندا ڕەنگی داوەتەوە، تەنها ململانێ نییە لەسەر ناوێک، بەڵکو گوزارشتە لە لێکترازانێکی قووڵی ستراتیژی لە نێوان ئەو بەرەیەی دەیەوێت موحەممەد شیاع سوودانی بۆ خولێکی تری چوار ساڵەی “سەقامگیری و خزمەتگوزاری” بمێنێتەوە لەگەڵ ئەو بەرەیەی کە بە گومانەوە دەڕوانێتە زیادبوونی هەژموونی سوودانی لە داهاتوودا و وەک هەڕەشەیەک بۆ سەر پێگەی حزب و کارەکتەرە کلاسیکییە شیعەکان وێنا دەکات.

بەپێی زانیارییەکانی ئاژانسی هەواڵی (شەفەق نیوز) و چەند سەرچاوەیەکی نزیک لە هاوپەیمانی دەوڵەتی یاسا، نیگەرانییەکی قووڵ لای نووری مالیکی وەک کارەکتەرێکی سەرەکی دروست بووە کە سوودانی سوودی لە دامودەزگاکانی دەوڵەت وەرگرتبێت بۆ دروستکردنی بنکەیەکی جەماوەریی سەربەخۆ لە دەرەوەی چەتری چوارچێوەی هەماهەنگی، ئەمەش وای کردووە “لێککەوتەکان”ی ئەم ململانێیە بگاتە ئاستێک کە ڕۆژنامەی (المدی) باس لە دانانی مەرجی قورس بکات بۆ هەر پاڵپشتییەکی داهاتوو، لەوانەش دیاریکردنی پێشوەختەی جێگرەکان و وەزیرە ئەمنییەکان لەلایەن حزبە باڵادەستەکانەوە. لە بەرامبەردا، تەوژمی عەسائیب بە سەرۆکایەتی قەیس خەزعەلی کە لە ڕێگەی میدیاکانی وەک کەناڵی (العهد)ەوە پەیامەکانی دەگەیەنێت، هەوڵی جێگیرکردنی جۆرێک لە هاوسەنگی دەدات، بەجۆرێک کە پشتیوانی لە سوودانی بەند بێت بە پاراستنی بەرژەوەندییە مەیدانییەکانی گرووپە چەکدارەکان لە ناوەندە هەستیارەکانی بڕیاردا.

ئەم ئاڵۆزییە سیاسییە تەنها لەناو بازنەی کۆبوونەوەکاندا نەماوەتەوە، بەڵکو گواستراوەتەوە بۆ جەنگی میدیایی، بەپێی چاودێرییەکانی ناوەندی (میترۆ) و چەندین سەرچاوەی چاودێریی سۆشیاڵ میدیا، هێرشە ناڕاستەوخۆکانی نێوان پەیجە سێبەرەکانی لایەنگرانی سوودانی و ڕکابەرەکانی گەیشتووەتە ترۆپک، ئەمەش درزێکی گەورەی لەو یەکڕیزییە فەرمییە دروست کردووە کە پێشتر چوارچێوەکە بانگەشەی بۆ دەکرد. هاوکات، فاکتەری نێودەوڵەتی وەک هەمیشە ڕۆڵی یەکلاکەرەوە دەگێڕێت؛ شیکارییەکانی پەیمانگای واشنتۆن ئاماژە بەوە دەکەن کە تاران تا ئێستا لایەنگری مانەوەی دۆخی ئێستایە بۆ ڕێگریکردن لە هەر لێکترازانێک کە لە بەرژەوەندیی ڕەوتی سەدر دەشکێتەوە، بەڵام ئەم پشتگیرییە بێبەرامبەر نییە و بە مەرجی مانەوەی چوارچێوە وەک یەک بلۆکی یەکگرتوو ماوەتەوە.

لە ڕووی یاساییەوە، کات وەک چەکێکی فشار بەکاردەهێنرێت، چونکە ماددەی ٧٦ی دەستووری عێراق وادەیەکی دیاریکراوی بۆ ڕاسپاردنی کاندیدی گەورەترین کوتلە داناوە، بەڵام ئێستا گەورەترین هەڕەشە لە ئەگەری دووبارەکردنەوەی هەڵبژاردن یان ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پێشوەختەدا دەبینرێت. ئاژانسی ڕۆیتەرز لە ڕاپۆرتێکی بنکۆڵکاریدا ئاشکرای کردووە کە ڕەوتی سەدر گەڕانەوەی خۆی بۆ پرۆسە سیاسییەکە بەستووەتەوە بە گۆڕینی یاسای هەڵبژاردن و ئەنجامدانی دەنگدانی پێشوەختە، ئەمەش فشارێکی دووقۆڵی خستووەتە سەر چوارچێوەی هەماهەنگی؛ یان دەبێت لەسەر کاندیدکردنەوەی سوودانی ڕێکبکەون بۆ پاراستنی حکومەتەکەیان، یان بەرەو هەڵبژاردنێک بڕۆن کە ڕەنگە تێیدا هەژموونی ئێستایان لەدەست بدەن. دەرئەنجامی ئەم ململانێیە هەرچییەک بێت، لێککەوتە سیاسی و کارگێڕییەکانی کاریگەریی ڕاستەوخۆیان لەسەر ژیانی هاووڵاتیان دەبێت و عێراق دەخەنە بەردەم قۆناغێکی نوێ کە تێیدا ململانێی “مانەوەی سیاسی” لە سەرووی هەموو پێوەرە نیشتمانییەکانەوەیە.