ڕەوشت موحەممەد
بارودۆخی ئێستای سیاسی هەرێمی کوردستان لە گۆڕانکاری بەردەوامدایە وە پرۆسەی پێکهێنانی کابینەی نوێ، تەنها پرسی دابەشکردنی چەند پۆستێک نییە، بەڵکو ڕووبەڕووبوونەوەیەکە لە نێوان پاراستنی پێگەی دەستووری هەرێمی و مەرجی سیاسی لایەنەکان. مێژووی ئەم نیشتمانە سەلماندوویەتی کە قەوارەی هەرێمی کوردستان بە ڕووبارێک لە خوێن و قوربانیدان هاتووەتە بەرهەم، بۆیە مامەڵەکردن لەگەڵ ئەم قەوارەیە پێویستی بە دیدگایەکی نیشتمانیی بەرپرس هەیە، نەک دروستکردنی بەرە و ئینتیفاقی کاتی.
خەباتی ڕزگاریخوازی و پاراستنی ناسنامەی نیشتمانی:
لە ڕوانگەیەکی مێژووییەوە، قەوارەی سیاسی و دەستووریی هەرێمی کوردستان بەرهەمی دەیان ساڵ خەبات، قوربانیدان و بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی سەرجەم هێزە نیشتمانییەکان و کۆدەنگی گەلی کوردستانە. لە دوای ڕاپەڕینی مەزنی ١٩٩١ و دامەزراندنی یەکەمین کابینەی حکومەتەوە، پاراستنی ئەم قەوارەیە هەمیشە بەستراوەتەوە بە ڕاگرتنی هاوسەنگیی سیاسی و پاراستنی دامەزراوە نیشتمانییەکان لە بەرانبەر مەترسییە ناوخۆیی و دەرەکییەکاندا. پێداگری لەسەر بنەما نەگۆڕە دەستوورییەکان لە پرۆسەی حوکمڕانیدا، درێژکراوەی ئەو خەمخۆرییە مێژووییەیە بۆ ڕێگریکردن لە لێکترازان، لاوازبوونی دامەزراوە شەرعییەکان و پاشەکشەی پێگەی هەرێم لە ناوچەکەدا.
مەرجی “نیوە بە نیوە” و مەترسی گەڕانەوە بۆ دواوە:
داواکارییەکانی ئەم دواییانە بۆ دابەشکردنی حکومەت بە شێوازی “نیوە بە نیوە” یان دروستکردنی هاوپەیمانێتی کتوپڕ لە نێوان یەکێتی و نەوەی نوێ بۆ فشار دروستکردن، جۆرێکە لە پەکخستنی دامەزراوەکان. گەڕانەوە بۆ مۆدێلی “فیفتی بە فیفتی” کە پێشتر هەرێم تاقیکردەوە و باجەکەی دا، خزمەت بە داهاتووی ئەم وڵاتە ناکات. پارتی لە سۆنگەی بەرپرسیارێتی نیشتمانییەوە ناتوانێت بچێتە ژێر باری مەرجگەلێک کە بڕیاری سیاسی پەکبخەن و حوکمڕانی وەک کێکێکی حیزبی دابەش بکەن، چونکە حوکمڕانیی ڕاستەقینە پێویستی بە یەکدەنگی و یەکریزی سەرجەم لایەنەکان هەیە.
ئالنگارییە هەرێمییەکان و ئەرکی بەردەممان:
• باروودۆخی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست: لەم کاتەدا کە ناوچەکە لەبەردەم گۆڕانکاری گەورەدایە، کوردستان پێویستی بە سەرکردایەتییەکی تاقیکراوە، سەنگین و خاوەن پێگەی نێودەوڵەتی هەیە. پارتی وەک هێزێکی دێرین و خاوەن پەیوەندی ستراتیژی، دەتوانێت ئەم کەشتییە لەم گێژاوە ڕزگار بکات.
• پرسی بژێوی و پێگەی هەرێم لە بەغدا: داکۆکیکردن لە مافە داراییەکان و مووچەی هاوڵاتیان لە بەرانبەر بەغدادا، پێویستی بە پێگەیەکی بەهێز و یەکگرتوو هەیە، نەک حکومەتێکی لاواز کە پشککاری حیزبی بڕیارەکانی لاواز بکات.
دەرەنجام :
حیزبەکان کاتێک بەهایان هەیە کە خزمەتی نیشتمان بکەن، و مێژووش شاهیدی دڵسۆزی هەر لایەنێکە. بۆ تێپەڕاندنی ئەم چەقبەستووییە، پێویستە هەمووان بگەڕێنەوە بۆ سەر مێزی گفتوگۆ بەبێ مەرجی پێشوەختە و قورس. بەرژەوەندی باڵای کوردستان وا دەخوازێت کە ڕێگری لە هەر جۆرە لێکترازانێک بکرێت و دەرفەت بدرێت بەو هێزەی خاوەن مێژوویەکی پڕ لە سەروەرییە، تاوەکو لەگەڵ لایەنە خەمخۆرەکانی تردا کابینەیەکی بەهێز، یەکگرتوو و نیشتمانی پێکبهێنێت. چونکە کوردستان لە سەرووی هەمووانەوەیە و پاراستنی ئەرکێکی پیرۆزە.
