دۆخی ئاو لە عێراق بەهۆی گۆڕانکارییەکانی کەشوهەوا و سیاسەتە ئاوییەکانەوە ڕووبەڕووی ئاڵۆزی بووەتەوە. موسەننا تەمیمی، وەزیری سەرچاوە ئاوییەکانی عێراق ئاشکرای دەکات کە وڵاتەکە ساڵانە پێویستی بە 50 ملیار مەترسێجا ئاو هەیە، لە هەمان کاتدا ئاماژە بە کاریگەریی شەپۆلە بارانبارینەکانی ئەم دواییە و هەنگاوە نوێیەکان لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ دەکات بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی قەیرانی کەمئاوی.
وەزیری سەرچاوە ئاوییەکان ئاماژەی بەوە کرد کە دۆخی ئاو لە کۆتایی ساڵی 2025 لە ئاستێکی زۆر مەترسیداردا بوو، بەڵام شەپۆلی بارانبارینی سەرەتای وەرزی بەهاری 2026 عێراقی لە قەیرانێکی سەختی کەمئاوی ڕزگار کرد. جەختی لەوەش کردەوە کە دۆسیەی ئاو پرسێکی سیادی و بنەڕەتییە و پێویستی بە گۆڕانکاری جدی لە سیاسەتە حکومییەکان و دابینکردنی بودجەی پێویست هەیە، بەتایبەت کە لە دوای ساڵی 2003وە جگە لە چەند ڕامانێک، پڕۆژەی گەورەی ئاو جێبەجێ نەکراون.
سەبارەت بە هەماهەنگییە هەرێمییەکان، ڕوونیکردەوە کە عێراق و تورکیا گەیشتوونەتە ڕێککەوتننامەیەکی چوارچێوەیی. بەپێی ڕێککەوتنەکە:
- عێراق ڕۆژانە 30 هەزار بەرمیل نەوت هەناردە دەکات لە بەرامبەر جێبەجێکردنی پڕۆژەی جۆراوجۆری ئاو.
- لە ڕێگەی دروستکردنی بەنداو و پڕۆژەی نوێوە، ئاستی ئاودێری لە 35%ـەوە بۆ 80% بەرز دەبێتەوە.
- ئاو دەگەیەنرێتە پارێزگاکانی باشوور کە زۆرترین زیانیان بەرکەوتووە، ئەمەش دەبێتە پاڵپشتییەکی بەهێز بۆ کەرتی کشتوکاڵ و جووتیاران.
تەمیمی پێشبینی کرد تاوەکو مانگی تشرینی دووەمی داهاتوو، یەدەگی ئاوی وڵات بگاتە 27 ملیار مەترسێجا. هەروەها ئاماژەی بەوە دا کە قەیرانە سیاسییەکان کاریگەری ڕاستەوخۆیان لەسەر بەشەئاوی عێراق هەیە، بەڵام هەماهەنگی لەگەڵ تورکیا و سووریا بەردەوامە. لە لایەکی ترەوە، وەزارەت جەخت لەسەر بەکارهێنانی سیستمی نوێی ئاودێری دەکاتەوە بۆ کەمکردنەوەی بەفیڕۆدان و دابەشکردنی دادپەروەرانەی ئاو، لەگەڵ بەردەوامی پڕۆژەکانی پاککردنەوەی ڕووبارەکانی دیجلە و فوڕات لە پیسبوونی ژینگەیی.
