سەرەڕای بڕیاری حکومەتی عێراق بۆ لابردنی باج و کرێی گومرکی لەسەر هاوردەکردنی بەرهەمە پەلەوەرییەکان، نرخی مریشک لە بازاڕەکانی هەرێمی کوردستاندا بەهۆی دابەزینی بەهای دینار بەرامبەر دۆلار، لە ماوەی هەفتەیەکدا بە زیاتر لە 500 دینار بۆ هەر کیلۆیەک بەرز بووەتەوە.
لە بازاڕەکانی فرۆشتنی مریشک لە هەرێمی کوردستان، نرخی هەر کیلۆیەک مریشکی زیندوو کە پێشتر لە نێوان 2,000 تا 2,250 دینار بوو، ئێستا گەیشتووەتە 2,800 دینار. بەو پێیە، نرخی مریشک لە ماوەیەکی کورتدا بە نزیکەی 550 تا 800 دینار بۆ هەر کیلۆیەک زیاد بووە.
دوو ئاراستەی دژبەیەک لە بازاڕی پەلەوەر
بازاڕی پەلەوەر لە هەرێمی کوردستان لە کاتێکدا ڕووبەڕووی بەرزبوونەوەی تێچووی بەرهەمهێنانە، کە حکومەتی فیدراڵ هەوڵ دەدات بە لابردنی باج و گومرگ، نرخەکانی بەرهەمە پەلەوەرییەکان کۆنترۆڵ بکات.
| ئاراستە | کاریگەری لەسەر بازاڕ |
|---|---|
| دابەزینی بەهای دینار | بەرزبوونەوەی نرخی ئالیک و کەرەستە هاوردەکراوەکانی کێڵگە پەلەوەرییەکان |
| لابردنی باج و گومرگ | هەوڵ بۆ کەمکردنەوەی نرخی مریشک و هێلکەی هاوردەکراو |
| بەرزبوونەوەی تێچووی بەرهەمهێنان | زیادکردنی نرخی کۆفرۆشی لەلایەن خاوەن کێڵگەکانەوە |
دابەزینی بەهای دینار بەرامبەر دۆلار بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ نرخی ئالیک، دەرمان و پێداویستییە هاوردەکراوەکانی کێڵگە پەلەوەرییەکانی بەرز کردووەتەوە. ئەمەش بووەتە هۆی ئەوەی خاوەن کێڵگەکان نرخی کۆفرۆشیی بەرهەمەکانیان زیاد بکەن.
لە بەرامبەردا، حکومەتی فیدراڵ بۆ ڕێگریکردن لە گرانبوونی خواردن، بڕیاری لابردنی باج و کرێی گومرگی لەسەر هێلکە و مریشکی هاوردەکراو داوە، بە ئامانجی ئەوەی لە ماوەی داهاتوودا نرخەکان دابەزن.
ناڕەزایەتی لە هەرێم و مەترسی بۆ بەرهەمی ناوخۆیی
بڕیاری بەغدا بە ناڕەزایەتیی ڕێکخراوەکان و دامەزراوە کشتوکاڵییەکانی هەرێمی کوردستان ڕووبەڕوو بووەتەوە. ئەوان دەڵێن کە کەرتی پەلەوەر لە هەرێم بە ئاستی خۆبژێوی گەیشتووە و توانای دابینکردنی پێداویستییە ناوخۆییەکانی هەیە.
توانای بەرهەمهێنانی کەرتی پەلەوەر لە هەرێم
| بەرهەم | بەرهەمی ساڵانە | پێداویستیی ناوخۆ |
|---|---|---|
| مریشکی گۆشت | زیاتر لە 450 هەزار تۆن | نزیکەی 150 هەزار تۆن |
| هێلکە | 4.8 ملیار دانە | نزیکەی 1.8 ملیار دانە |
ناوەندە کشتوکاڵییەکان هۆشداری دەدەن کە هاوردەکردنی بێسنووری بەرهەمە پەلەوەرییەکان دەتوانێت بازاڕی بەرهەمی ناوخۆیی لاواز بکات و هەزاران هەلی کار بخاتە مەترسییەوە.
لەبەر ئەوە، داوا دەکرێت حکومەت پشتیوانیی ڕاستەوخۆ بۆ کێڵگە ناوخۆییەکان و دابینکەرانی ئالیک دابین بکات و ڕێگە بە بەرهەمی زیادەی هەرێمی کوردستان بدرێت بێ ئاستەنگ بۆ پارێزگاکانی دیکەی عێراق ڕەوانە بکرێت.