دیار میر
زۆر ساڵە یەکخستنەوەی هێزی پێشمەرگە لە ناوچەکەدا تەنها وەک بابەتێکی سەربازی باس ناکرێت؛ بەڵکو وەک پێوەرێک بۆ ئیرادەی سیاسی و توانای دامەزراوەکانی هەرێمی کوردستان سەیر دەکرێت. بۆیە هەواڵی ڕاگەیاندنی یەکخستنەوەی تەواوەتیی ئەم هێزە، لە ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦، لەو ڕۆژانەدا بووەتە بابەتێکی گەرم لە گفتوگۆی کۆمەڵگادا.
بەپێی سەرچاوەکان، پرۆسەکە لە ساڵی ٢٠٢٢ەوە قۆناغ بە قۆناغ بەڕێوەچووە و لە ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ وەزیری پێشمەرگە گەیشتنی بە قۆناغی کۆتایی ڕاگەیاندووە. لە ڕێوڕەسمی ٢١ی ئەیلوولیشدا، بە سەرپەرشتیی نێچیرڤان بارزانی، یەکخستنەوەکە بە فەرمی ڕاگەیەندرا. بەڵام گرنگیی ئەم هەنگاوە لە خودی ڕاگەیاندنەکەدا نییە؛ لەوەدایە کە ئایا دەتوانێت شێوازی بەڕێوەبردنی هێزەکان بە کردار بگۆڕێت؟
بەپێی زانیارییە باڵاوکراوەکان، یەکەکانی ٧٠ و ٨٠ لەژێر چەتری وەزارەتی پێشمەرگەدا ڕێکدەخرێنەوە و دەبنە دوو دەڤەری فەرماندەیی. ئەمە گۆڕانکارییەکە لە فەرماندەیی و کۆنترۆڵ و کاروباری دارایی. بەڵام هەر کاتێک باس لە یەکخستنەوە دەکرێت، پرسیارەکە تەنها ئەوە نییە کە یەکەکان لە ڕووی ناوەوە چۆن ڕێکدەخرێن؛ گرنگە بزانین بڕیار و فەرمان لە کوێوە دەردەچێت و لە کۆتاییدا کێ وەڵامدەرەوەی ئەنجامەکانە.
نێچیرڤان بارزانی لە ڕێوڕەسمەکەدا پێشمەرگەی بە هێزێکی کوردستانی و نیشتمانی ناوبرد و جەختی کردەوە کە موڵکی هیچ حیزبێک نییە. ئەم قسەیە ئاماژە بەوە دەکات کە یەکخستنەوە تەنها پرسی ڕێکخستنی سەربازی نییە؛ پەیوەندی بە متمانەی هاووڵاتیان و داهاتووی دامەزراوەکانیشەوە هەیە. خەڵک لە ڕاگەیاندنە فەرمییەکان تەنها وشەی «یەکخستن» وەرنەگرن؛ بەڵکو چاوەڕێی ئەوەن ببینن ئایا هێزەکە بە ڕاستی لە بڕیاردان و بەڕێوەبردندا یەکدەست دەبێت.
هەروەها باسکردنی پێشمەرگە وەک بەشێک لە سیستەمی بەرگریی عێراق، بابەتی بودجە و مافە داراییەکان دەخاتە ناو وێنەکە. ئەگەر یەکخستنەوە بە تەواوی بێت، پێویستە لەگەڵ ڕوونیی لە دابینکردنی بودجە و دیاریکردنی بەرپرسیارییەکانیشدا بێت. ئەمانە وردەکاریی کارگێڕین، بەڵام ئەنجامیان کاریگەریی ڕاستەوخۆ لەسەر توانای هێزەکە و متمانەی گشتی دەبێت.
لە کۆتاییدا، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ دەتوانێت وەک ڕۆژێکی گرنگ لە مێژووی پرۆسەی چاکسازیی پێشمەرگە بمێنێتەوە. بەڵام مێژووییبوونی هەنگاوێک بە ڕێوڕەسم و گوتار دیاری ناکرێت؛ بەو گۆڕانکارییانە دیاری دەکرێت کە دوای ڕاگەیاندنەکە بەردەوام دەبن. یەکخستنەوە کاتێک واتای تەواوی خۆی دەگرێت کە یەک فەرماندەیی، یەک بەڕێوەبردن و وەڵامدەرایەتییەکی ڕوون لە کرداردا ببینرێن.
