داڵ میدیا – تایبەت
لە سەردەمی پێشکەوتنی خێرای تەکنەلۆژیای ژیریی دەستکرد (AI)دا، مەترسییە نوێیەکان سەریان هەڵداوە کە ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر ژیانی تاک و کۆمەڵگا دادەنێن. یەکێک لەو بوارانەی کە ژیریی دەستکرد بە شێوەیەکی نەرێنی کاری تێکردووە، دروستکردن و بڵاوکردنەوەی ناوەڕۆکی سێکسی ساختەیە، بەتایبەتی ڤیدیۆ و وێنەی پۆڕنۆگرافی کە بەبێ ڕەزامەندی خاوەنەکانیان دروست دەکرێن.
بەگوێرەی بەدواداچوونەکانی داڵ میدیا، شارەزایانی بواری تەکنەلۆژیا و ژیریی دەستکرد هۆشداری دەدەن لەبارەی ئاسانکاریی دروستکردنی ئەم جۆرە ناوەڕۆکانە و بڵاوبوونەوەی بەربڵاویان لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و ئینتەرنێتدا.
دروستکردنی ڤیدیۆی پۆڕن بە یەک وێنە: ڕاستییەکی ترسناک
یەکێک لەو بانگەشانەی کە جێگەی سەرنجە، توانای دروستکردنی ڤیدیۆی پۆڕنۆگرافییە تەنها بە بەکارهێنانی یەک وێنە، بە شێوەیەک کە جیاکردنەوەی لە وێنە و ڤیدیۆی ڕاستەقینە زۆر قورسە. ئەم بانگەشەیە تا ڕادەیەکی زۆر ڕاستە و تەکنەلۆژیای دیپفەیک (Deepfake) و ژیریی دەستکردی وێنە دروستکەر (AI image generators) توانیویانە بە شێوەیەکی بەرچاو پێشبکەون لە دروستکردنی ناوەڕۆکی سێکسی ساختە کە زۆر نزیکە لە ڕاستیەوە .
چەندین ڕاپۆرت و هەواڵ ئاماژە بە بڵاوبوونەوەی وێنە و ڤیدیۆی ڕووتی دروستکراو بە AI دەکەن کە لەسەر بنەمای وێنەی تاکەکەسی دروستکراون و قوربانییەکان بە ئاگاداری خۆیان نەبوون. ئەمەش کێشەیەکی گەورەی ئەخلاقی و یاسایی دروست کردووە و بووەتە هۆی زیانێکی زۆر بە قوربانییەکان .
ئامارە شۆکهێنەرەکان: بڵاوبوونەوەی بەربڵاوی ناوەڕۆکی سێکسی دروستکراو بە AI
لێکۆڵینەوەکان ئاماژە بە بڵاوبوونەوەیەکی بەربڵاوی ناوەڕۆکی سێکسی دروستکراو بە ژیریی دەستکرد دەکەن:
%13ی هەرزەکاران ڕووبەڕووی دیپفەیکی ڕووت بوونەتەوە: ڕاپۆرتێکی نوێی ڕێکخراوی Internet Matters لە بەریتانیا دەریخستووە کە 13%ی هەرزەکاران لە بەریتانیا ڕووبەڕووی وێنەی ڕووتی دروستکراو بە AI بوونەتەوە . ئەم ئامارە جەخت لەسەر مەترسییەکانی ئەم دیاردەیە دەکاتەوە کە چۆن کاریگەری لەسەر گەنجان و هەرزەکاران دادەنێت.
بەگوێرەی ڕاپۆرتێکی Tech Transparency Project (TTP)، ئەپەکانی “نودیفای” (nudify apps) کە توانای دروستکردنی وێنەی ڕووتیان هەیە لە وێنەی ئاسایی، زیاتر لە 705 ملیۆن جار لە سەرانسەری جیهاندا لە کۆگاکانی ئەپڵ و گووگڵ داگیراون. ئەمەش نیشانەی خواستێکی زۆرە لەسەر ئەم جۆرە تەکنەلۆژیایە و ژمارەیەکی زۆر لە خەڵک بەکاری دەهێنن.
چەندین سەرچاوە ئاماژە بەوە دەکەن کە پیشەسازی پۆڕنۆگرافی بە خێرایی تەکنەلۆژیای AI بەکاردەهێنێت. بۆ نموونە، هەندێک پلاتفۆرمی دروستکردنی پۆڕنی AI تا 47 شێوازی جیاواز یان زیاتر پێشکەش دەکەن بۆ دروستکردنی ناوەڕۆک. وە بە گوێرەی ئامارێک کە دەست داڵ میدیا کەوتووە لە ئێستادا کۆمپانیا بەرهەمهێنەرەکانی بواری پۆڕنۆگرافی گرێبەستیان لەگەڵ زیاتر لە 45 توڵی ژیری دەستکرد کردووە بۆ بەرهەمهێنانی وێنە و ڤیدیۆی ڕووت. هەروەها، گۆڤاری The Economist ئاماژەی بەوە کردووە کە کۆمپانیا گەورەکانی AI، لەوانەش میتا، لەوانەیە سیستەمی AI یان بەکارهێنابێت بۆ ڕاهێنانی مۆدێلەکانیان بە بەکارهێنانی ڤیدیۆی پۆڕنۆگرافی. ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە ژیریی دەستکردی “بێ فلتەر” بوونی هەیە و لەوانەیە لەم پیشەسازییەدا بەکاربهێنرێت.
مەترسییە یاسایی و کۆمەڵایەتییەکان
مەترسی بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆ و وێنەی سێکسی بەبێ ڕەزامەندی خاوەنەکانیان، بە تایبەتی لە ڕێگەی تەکنەلۆژیای دیپفەیکەوە، کێشەیەکی گەورەیە و لە چەندین وڵاتدا بووەتە هۆی کێشەی یاسایی و کۆمەڵایەتی. ئەم دیاردەیە دەتوانێت زیانێکی دەروونی و کۆمەڵایەتی زۆر بە قوربانییەکان بگەیەنێت و متمانەی نێوان تاکەکان کەم بکاتەوە.
پێشکەوتنی خێرای ژیریی دەستکرد، لەگەڵ سوودەکانی، مەترسی گەورەشی لەگەڵ خۆیدا هێناوە. دروستکردنی ناوەڕۆکی سێکسی ساختە بە AI یەکێکە لەو مەترسییانەی کە پێویستە هاووڵاتییان لێی ئاگادار بن. جیاکردنەوەی ناوەڕۆکی ڕاستەقینە لە ساختە ڕۆژ بە ڕۆژ قورستر دەبێت، بۆیە پێویستە هۆشیارییەکی زۆر هەبێت لە مامەڵەکردن لەگەڵ ئەو وێنە و ڤیدیۆیانەی کە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بڵاودەبنەوە. حکومەت و ڕێکخراوە جیهانییەکان پێویستە هەنگاوی جددی بنێن بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ئەم دیاردەیە و پاراستنی مافی تاکەکان.
